مصاحبه جنجال‌برانگیز شارل آزناوور با مجله نوول دآرمنی فرانسه

 

 

شارل آزناوور خواننده و بازیگر مشهور ارمنی-فرانسوی در خانواده‌ای به دنیا آمد که وحشت کشتارهای جمعی ارامنه در امپراتوری عثمانی را تجربه کرده بود. او در اوج شهرت خود و مخصوصا در زمان زمین‌لرزه اسپیتاک و بعد از استقلال جمهوری ارمنستان همواره همبستگی خود را با کشور ارمنستان و مردم ارمنی حفظ کرده است. کمک‌های او به بازماندگان زمین‌لرزه در منطقه گیومری، دومین شهر ارمنستان، باعث شد اهالی این شهر تندیس او را در یکی از میادین شهر برافرازند. آزناوور سال‌ها نمایندگی جمهوری ارمنستان را در سازمان‌های بین‌المللی، از جمله در یونسکو، به عهده داشته و هم اکنون سفیر ارمنستان در کشور سوئیس است. او اکنون در مصاحبه‌ای با ماه نامه نوول دآرمنی فرانسه که از سوی ارامنه آن کشور به زبان فرانسه در پاریس منتشر می‌شود، اظهارات جنجال‌برانگیزی درباره شیوه برخورد احزاب سیاسی دیاسپورا با قتل عام ارامنه و اوضاع داخلی ارمنستان کرده است. خلاصه حرف او این است که در حالی که ارمنستان به خاطر سلطه مافیای اقتصادی و فقر روزافزون مردم از جمعیت خالی می‌شود و این روند کشور را به نابودی تهدید می‌کند، چسبیدن به کلمه نسل‌کشی کار عاقلانه‌ای نیست.

"من از ترک‌ها می‌پرسم: اگر قصد نابود کردن یک ملّت نسل‌کشی نیست، پس نام آن را چه باید گذاشت؟ در زمان خودش خودتان آن را چه می‌نامیدید؟ خود آتاتورک این وضعیت را چه طور تعریف می‌کرد؟ خواست من همین است. پیش از درست شدن کلمه نسل‌کشی آن را چه می‌نامیدید؟ کشتار ارامنه؟ اگر نمی‌خواهید از کلمه نسل‌کشی استفاده کنید، دست کم اعتراف کنید که این وقایع کشتار جمعی بوده است. اگر ما به یک چنین نقطه‌ای برسیم، برای ما موفقیت بزرگی خواهد بود".

آزناوور باز شدن مرز ارمنستان و ترکیه را به سود دو کشور می‌داند و معتقد است ارامنه و ترک‌های مرزنشین با هم مسأله‌ای نخواهند داشت. او می‌گوید هم اکنون فرماندار دیاربکر آشکار هوادار به رسمیت شناخته شدن نسل‌کشی ارامنه از سوی ترکیه است.

سخنانی از این دست مسلماً با انتقاد شدید بسیاری نویسندگان و روشنفکران ارمنی روبه‌رو شده است. مقاله ی هایک ناگاشیان، از مونترئال کانادا، نمونه‌ای از این انتقادات است. ناگاشیان می‌نویسد:

" آزناوور می‌گوید گشایش مرز ترکیه و ارمنستان مفید است، با این تصور که با گشایش مرز، کره و عسل ترکیه به ارمنستان سرازیر می‌شود و اوضاع مردم بهبود پیدا می‌کند. این تصور به کلی غلط است و او باید از این موضع دست بکشد. گشایش مرز تنها و تنها باعث مصیبت خواهد بود و حتی ممکن است هستی دولت ارمنستان را به نابودی تهدید کند. تصور کنید با گشایش مرزها صدها ترک می‌توانند به ارمنستان بیایند، کار و کاسبی راه بیاندازند، زمین و خانه بخرند، با زنان ارمنی محشور شوند، حتی با آن‌ها ازدواج کنند و یک نسل دورگه به وجود بیاورند. در یک اوضاع وحشتناکی مرد ارمنی‌ای که خانه‌اش را فروخته ترک دیار خواهد کرد و آینده همین وطن کوچک‌مان هم به خطر خواهد افتاد.

 

دوهفته نامه "هويس" شماره 112

16 آذر 1390