اطراف ایروان

 

در نخستین دیدار از ایروان بازدید از آثار تاریخی اطراف آن به شما پیشنهاد می‌شود. این بازدیدها در تورهای یک‌روزه انجام می‌شوند و حتماً به هزینه و وقتی که صرف آن می‌کنید می‌ارزند. آن‌ها را از دست ندهید.

 

تور گارنی-گقارت

 

معبد گارنی

 

گارنی و گقارت در واقع دو بنای متفاوت هستند و تنها به دلیل این که مسیر آن ها یکی است و در یک روز می‌توان از هر دو بازدید کرد، نام‌شان به هم گره خورده است.

معبد گارنی از معدود بناهای بازمانده از دوران پیشامسیحیت در ارمنستان است که در سده نخست میلادی ساخته شده است. سبک معماری آن به بناهای یونانی و رومی شباهت می‌برد و به احتمال زیاد به خدای مهر تقدیم شده است. این خود پرسشی است که چه طور بقایای دوران پیشامسیحیت در ارمنستان این اندازه اندک است. در این باره که چه طور از ادبیات ارمنی پیش از ابداع حروف کنونی، تقریبا هیچ چیز به دست ما نرسیده است نیز، همین پرسش مطرح است. منتقدان معتقدند که بعد از غلبه مسیحیت بر ارمنستان، تمام آثار فرهنگی پیشین توسط مسیحیان نابود شده است، چون طور دیگری نمی‌توان این گسست ناگهانی را توضیح داد.

این معبد در سال 1679 در اثر زلزله ویران شد و در دوره شوروی مرمت و بازسازی شده است.

گارنی در 30 کیلومتری جنوب شرقی ایروان واقع شده است.

 

کلیسای گقارت

 

از معبد گارنی تا گقارت راهی نیست. گقارت کلیسایی است که بخشی از آن در درون کوه کنده شده است. کلیسای اصلی در سال 1215 توسط برادران زاکار و ایوان از سرداران ملکه تامار گرجستان ساخته شده که ارمنستان را از ترک‌ها پس گرفتند. کنده‌کاری‌های درون آن که نشان خاندان‌های اشرافی آن دوره ارمنستان بوده است باشکوه و پرهیبت هستند. نوری که از روزنه‌های سقف بر این فضا می‌تابد هیبت آن‌ها دوچندان می‌کند.

 

 

 

اجمیادزین، مقر کلیسای مرسلی ارامنه

 

کلیسای جامع اجمیادزین

 

کلیسای جامع اجمیادزین مقر کلیسای ارمنی است و نخستین کلیسا در جهان است که توسط دولتی رسما بنا شده است. کلیسای اصلی در سال 301 تا 303 میلادی توسط گریگور لوساوُریچ ساخته شده است. در حال حاضر محل استقرار گارگین دوم اسقف اعظم ارامنه جهان است. گفتنی است که کلیسای مرسلی ارمنی چند مرکز دارد. از جمله مرکز کلیلیکیه که برخی از کلیساهای ارامنه دنیا از جمله ایران به آن وابسته‌اند و مرکزش در آنتیلیاس لبنان است. بحث بر سر وحدت این مراکز ادامه دارد و بعید است به این زودی‌ها به نتیجه برسد. برخی‌ها معتقدند وجود چند مرکز حتی مفید است، چون برخی از کارها و موضع‌گیری‌هایی را که اجمیادزین به سبب استقرار در جمهوری ارمنستان نمی‌تواند بکند، مرکز کلیلیکیه می‌تواند. وجود مرکز کلیلیکیه البته به رقابت‌های سیاسی نیز وابسته است و داشناکسوتیون از احزاب ارمنی فعال در دیاسپورای ارمنی برای جدا کردن تشکیلات کلیسای ارامنه جوامع گوناگون از مرکزیتِ در آن زمان ارمنستان شوروی، زمینه‌های این جدایی را در دهه‌های پنجاه و شصت میلادی فراهم آورد.

اجمیادزین در 18 کیلومتری غرب ایروان است.

کلیسای سورپ هریپسیمه در راه اجمیادزین به ایروان قرار گرفته است. همین طور کازینوهایی که مانند قارچ در دو سوی این جاده روییده‌اند.

 

 

 

خور ویراپ، سیاه‌چالی که گریگور لوساوُریچ، آورنده مسیحیت به ارمنستان، در آن محبوس بود

 

خور ویراپ

 

سیاه‌چالی که می‌گویند تیرداد سوم، پادشاهی که در زمان او مسیحیت دین رسمی ارمنستان شد، در ابتدای کار یعنی زمانی که هنوز مسیحی نشده بود، گریگور لوساوُریچ، آورنده مسیحیت به ارمنستان را در آن حبس کرد. حالا با نردبانی می‌توان وارد سیاه چال شد و از آن بازدید کرد. بعد از توبه تیرداد، در این مکان کلیسای زیبایی ساخته شد که امروز می‌توان از آن جا کوه آرارات را دید. بیش تر بازدیدکنندگان ارمنی در این جا با پس زمینه کوه آرارات، که قله‌های آن ماسیس بزرگ و ماسیس کوچک خوانده می‌شود، عکس می‌گیرند. این کوه‌ها اکنون آن سوی مرز، در کشور ترکیه جای دارند. ارامنه با حسرت به آن ها نگاه می‌کنند، چون بسیاری از آن‌ها اعتقاد دارند که این کوه‌ها به لحاظ تاریخی حق آن‌هاست و باید جزئی از ارمنستان باشد.

خور ویراپ در 30 کیلومتری جنوب ایروان در دشت آرارات و نزدیک مرز ترکیه واقع شده است.

 

 

 

دریاچه سِوان و کلیسای آن

 

دریاچه سوان و کلیسای سِواناوانک

 

دریاچه سوان در فاصله 60کیلومتری شمال شرقی ایروان واقع شده است.

منظره زیبای طبیعی و بازدید از کلیسای سِواناوانک بر بلندی‌های مشرف به دریاچه از برنامه‌های گردش گرانی است که به این نقطه دیدنی می‌روند.

امروز سطح دریاچه سوان 940 کیلومتر مربع وسعت دارد، امّا وسعت آن زمانی بسیار بیش از این بوده است.

این دریاچه هم از آسیب‌های زیست‌محیطی در امان نمانده و گفته می‌شود که نسل ماهی ایشخان، از ماهی‌های مشهور آن، در خطر انقراض قرار دارد.

 

 

- راهنمای كوچك سفر به ارمنستان

 

 

دوهفته نامه "هويس" شماره 94

18 اسفند 1389