پشت نام خیابان‌ها چیست؟

 

 

نام خیابان‌های ارمنستان نیز به تمامی نام بزرگان فرهنگ و ادب این کشور است. نام شخصیت هایی چون:

 

آبوویان

 او نخستین کسی ست که به زبان محاوره مردم رمان نوشته است. مبارزه برای استفاده از زبان شفاهی مردم در ادبیات مکتوب، بخشی از مبارزه برای دموکراتیزه کردن جامعه ارمنی بوده و خاچاطور آبوویان نه تنها مدافع این ایده بود، بلکه با نگارش مقاله و رمان به زبان گفت‌وگوی مردم، عملا بنیان گذار ادبیات نو ارمنی شد. پیش از او زبان نوشتاری ارمنی گرابار خوانده می‌شد و فاصله زیادی با زبان مردم عادی داشت و برای آن‌ها غیرقابل‌فهم بود.

 

نالباندیان

نالباندیان که در واقع همان نعلبندیان است. جالب است بدانیم که مردم عادی ارمنی ریشه فارسی لغات و معنی نام یا نام خانوادگی خود را نمی‌دانند. (نام وزیر امور خارجه کنونی ارمنستان هم نالباندیان است). به هر رو نالباندیانی که یکی از خیابان‌های مهم ایروان به نامش نامیده می‌شود، میکائیل نالباندیان است. او در سده نوزدهم با روشنفکران دموکرات روس دم خور بود و از اولین کسانی است که به زبان ارمنی از دموکراسی و آزادی سخن گفت. نالباندیان شعری دارد به نام مِرهایرنیک (وطن ما) که با تغییرات کوچکی، امروز سرود ملی ارمنستان است.

 

دِریان

شاعر رمانتیک ارمنی در اواخر سده نوزدهم که شعرهاش درباره خیابان‌های باران‌خورده و عشق‌های ناکام مانده در ادبیات ارمنی نظیر ندارد.

 

خورناتسی

 از مورخان سده پنجم. در واقع مهم‌ترین مورخ ارمنی که در زمان خود سرگذشت ارامنه را به صورت ترکیبی از اسطوره و تاریخ به رشته تحریر در آورده است و کتابش مرجع بسیاری از تاریخ‌نگاران بعدی بوده است.

 

 

معلوم می‌شود ارامنه نویسندگان خود را دوست دارند. تصویر آن ها را بر اسکناس‌ها‌شان می‌گذارند، نام آن‌ها بر خیابان‌ها‌شان. علاوه بر این، خانه نویسندگانی که در ایروان زیسته‌اند را  به صورت موزه‌های کوچک حفظ می‌کنند. خانه- موزه چارنتس یکی از این خانه‌هاست که دیدنش را به بازدیدکنندگان اهل ادب توصیه می‌کنیم.

 

 

- راهنمای كوچك سفر به ارمنستان

 

 

دوهفته نامه "هويس" شماره 94

18 اسفند 1389