چه بخوریم، به روایت دکتر مِحمِت اُز:

 

پایان افسانه‌ها، پایان رژیم های معجزه‌گر باب روز

 

 

دکتر اُز جراح قلب و چهره رسانه‌ای مشهوری در تلویزیون‌های آمریکاست. علاوه بر اجرای چندین شو تلویزیونی درباره مسائل پزشکی و بهداشتی، گاهی هم برای مجلات مهم آمریکایی در همین زمینه‌ها مقاله می‌نویسد. موضوع اصلی این شماره هویس اختصاص یافته است به ترجمه مقاله‌ای که او در یکی از شماره‌های اخیر هفته‌نامه تایم درباره کم و کیف خوراک ما و تحولاتی که در طی سال‌ها در این عرصه به وقوع پیوسته نوشته است. عنوان فرعی مقاله می‌گوید که زمان کنار گذاشتن رژیم‌های غذایی معجزه‌گر و یک‌جانبه مانند سوپ کلم فرا رسیده است. امروز بشر بیش از هر زمان دیگری قادر است مواد غذایی مفید تولید کند و آن را در همه فصل‌های سال در اختیار داشته باشد. علاوه بر این، امروزه آدمیزاد بیش از هر زمان دیگر می‌داند هریک از مواد غذایی با بدن ما چه می‌کنند و لذا چه باید خورد و چقدر.

در بخش نخست این نوشته که در این شماره چاپ شده است، دکتر اُز استدلال می‌کند که بسیاری از مواد غذایی که در دوره‌هایی به عنوان عوامل خطرناک معرفی شده‌اند، اگر در مصرف آن‌ها افراط نشود، بی‌زیان و حتی مفیدند. او شیر پرچرب، انواع چربی، نمک و شکلات را مورد بررسی قرار می‌دهد. و درباره انواع روغن توضیح می‌دهد که برخی از این روغن‌ها، مانند روغن کانولا یا روغن زیتون، که کلسترول LDL (کلسترول بد خون) را کاهش می‌دهند و یا کلسترولHDL (کلسترول خوب خون) را افزایش می‌دهند، برای سلامتی ما مفیدند. یکی از مهم‌ترین نکاتی که او به عنوان یک پزشک به آن رسیده است این است که واکنش بدن اشخاص مختلف به کلسترولی که با خوراکی‌ها وارد بدن می‌شود، فرق می‌کند. برخی آدم‌ها نسبت به مقادیر پایین کلسترول نیز حساس‌اند و برخی دیگر از پس مقادیر نسبتاً بالای کلسترول بر می‌آیند. به عبارت دیگر کلسترول درون مواد غذایی عیناً به کلسترول خون بدل نمی‌شود و از این نظر، آدم‌های مختلف بسیار متفاوت‌اند.

امّا همه چیز باید به اندازه مصرف شود. مصرف متعادل شرط اصلی سلامتی است. مصرف بیش از اندازه گوشت قرمز (بیش از نیم کیلو در هفته) باعث می‌شود خود را از مصرف ماهی که حاوی مواد مفیدی چون اسیدهای چرب امگا-3 است و در بازسازی سلول‌های مغز نقش اساسی دارد، محروم کنیم. امّا نمک. دکتر اُز بر این باور است که مصرف نمک در ده درصد آدم‌ها باعث افزایش خطرناک فشار خون می‌شود و درست نیست که بر اساس وضعیت این ده درصد برای همه نسخه تجویز کنیم. امّا در عین حال درباره استفاده بیش از اندازه از نمک هم هشدار می‌دهد. مصرف بیش از اندازه نمک (سدیم) اشتها را بالا می‌برد و باعث پرخوری و افزایش وزن می‌شود. آدم طبیعی‌ پنجاه‌وپنج‌ساله که فشار خونش بالای 14 روی 9 نباشد، در صورت استفاده اندک از نمک، پنج سال عمر اضافی به دست می‌آورد.

 

دوهفته نامه "هويس" شماره 115

5 بهمن 1390