یکی از نوشتههای روزنامه شرق درباره رشد گردشگری به ارمنستان

كمك بیوقفه ايرانيان به گردشگری ارمنستان

 

مریم بابایی

 

 

با نگاهی اجمالی به تبلیغات اكثر آژانسهای مسافرتی خارج از كشور، افزایش بیسابقه تورهای زمینی و هوایی برای كشور ارمنستان كاملا مشهود است. از آنجا كه زیاد شدن عرضه، همیشه نشانه بالا رفتن تقاضا است، افزایش تعداد تورهای مسافرتی به ارمنستان هم نشان دهنده تمایل و اشتیاق مردم برای رفتن به این كشور است. درست مثل زمانی كه عده زیادی متقاضی رفتن به كشورهای تركیه و دوبی بودند. نه این كه رفتن به كشورهای دیگر و آن هم كشوری مثل ارمنستان كه دارای تشابهات فرهنگی زیادی با ایران است، به خودی خود عیب و ایرادی داشته باشد، بلكه از آن نظر كه تبعات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی سیل عظیم گردشگران ایرانی كه هر ماهه راهی كشورهای دیگر میشوند، در مقابل آمار ناچیز و نزولی گردشگران وارد شده به ایران زنگ خطری است برای مسؤولان در همه حوزههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی، چرا كه كشور ما با جاذبههای فرهنگی و گردشگری فراوان كه جذابیتهای گردشگری یك شهرش حتی از كل كشور ارمنستان بیشتر است، همچنان از درآمد صدها میلیارد دلاری صنعت تور و گردشگری بیبهره است و در مقابل تب رفتن به كشورهایی همچون تركیه و جدیدا ارمنستان، در جامعه ما روز به روز زیادتر میشود. تنها در بُعد اقتصادی موضوع وقتی نگرانكنندهتر میشود كه بر اساس گفتههای وزیر بازرگانی میزان ارزی كه بابت گردشگری در سال 1388 از كشور خارج شده است، بیست برابر بیشتر از ارزی است كه مثلا بابت واردات میوه مصرف شده است. بر اساس گفته غضنفری، تنها یك بیستم از هزینهای كه مردم صرف سفرهای خارجی خود میكنند برای واردات میوه هزینه شده است. تخمینها در این زمینه نشان داده حجم خروج ارزی در سال گذشته كه برای گردشگری مردم صرف شده ده میلیارد دلار است. این در حالی است كه كشورهای اطراف ما از طریق اجرای سیاستهای مناسب جذب گردشگر، سالانه میلیاردها دلار درآمد كسب میكنند. كمكاری اغلب مسؤولان در جهت فراهم كردن زمینههای جذب توریست و گردشگر در حالی است كه مسؤولان كشور ارمنستان چند سالی است به طور جدیتر در حال سرمایهگذاری برای صنعت توریست و بالا بردن آمار گردشگران نادر در ارمنستان هستند كه طی سالهای اخیر و با وجود بحران اقتصادی جهان، گردشگری در آن رشدی بیسابقه داشته است. این افزایش تا حدی بوده است كه خود نخستوزیر ارمنستان در اظهاراتی گفته است هرچند گردشگری در سراسر جهان كاهش یافته، اما اطلاعات و آمار مربوط به ارمنستان نشان میدهد تعداد توریستها در سال 2010 از 620 هزار نفر نیز تجاوز خواهد كرد. اشتیاق روز افزون مردم ما برای رفتن به كشوری مثل ارمنستان تا حدی است كه نخستوزیر ارمنستان مدعی شده بعد از گردشگران ژاپنی، گردشگران گرجستانی و ایرانی بیشتر از همه در ارمنستان هزینه میكنند؛ هزینهای كه چند برابر آن توسط گردشگران ایرانی در تركیه انجام میشود طوری كه تنها در اوایل سال 2010 میلادی، آمار گردشگران ایرانی به تركیه تا حدی بود كه مسؤولان این كشور را شگفتزده كرد. طبق گزارش مقامات رسمی تركیه بیش از یك میلیون توریست ایرانی تنها در چهار ماه نخست سال 2010 به تركیه سفر كردند. به گفته كارشناسان ترك، ایرانیان و توریستهای ایرانی در تركیه بیشتر با انگیزه درآمدی كه به دلیل خرید انواع كالا و فروش آن در كشور خود عایدشان میشود به این كشور سفر میكنند. به نظر میرسد در مورد ارمنستان هم انگیزههای دیگر به غیر از گردشگری به معنای واقعی آن برای این سیل عظیم جمعیت كه هر ماهه راهی ارمنستان میشود وجود دارد، چرا كه جذابیتهای توریستی ارمنستان كه به طور عمده در یك شهر آن، ایروان یا به گفته خودشان یروان تمركز یافته، بسیار اندك است. در واقع جذابیتهایی كه مسؤولان گردشگری ارمنستان با زیركی و شناخت از علایق و سلیقه مردم ایران در كشورشان فراهم كردهاند، مهمترین دلیل برای تبیین این تب فراگیر سفر به ارمنستان در كشور ماست. شواهد این تمایل بیسابقه برای رفتن به ارمنستان آماری است كه آژانسهای مسافرتی از افزایش تعداد متقاضیان برای ثبت نام در انواع تورهای زمینی و هوایی سفر به ارمنستان میدهند. بهعلاوه این كه به دلیل باز بودن مرز ایران و ارمنستان و نزدیك بودن مسیر، عده زیادی از ایرانیها با خودروهای شخصی عازم سفر به ارمنستان میشوند. پیام رضاییان یكی از مدیران آژانسهای مسافرتی كه تورهای زیادی را به ارمنستان برده است، افزایش بیسابقه متقاضی برای ارمنستان در ده، دوازده ماه گذشته را درست بعد از زمانی میداند كه بردن تور به ارمنستان در ایام سوگواری منع شد. در ماه بهمن سال گذشته معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی اعلام كرد هر آژانسی كه در 22 تا 26 بهمن مصادف با ایام سوگواری اقدام به بردن تور به یكی از كشورهای حاشیه خلیج فارس یا كشورهای مشتركالمنافع كند، مجوز آن لغو میشود. قرار گرفتن ارمنستان در لیست كشورهای ممنوعهای مثل تركیه و دوبی سبب شد بعد از ایام سوگواری تمایل برای مسافرت به این كشور به طور بیسابقه افزایش پیدا كند. این تمایل بیسابقه مردم برای رفتن به ارمنستان در حالی است كه بسیاری از افراد از برخی بیاحترامیهای صورت گرفته با مسافران در لب مرز یا وضعیت نامناسب هتلهای ارمنستان شكایت میكنند. رضاییان از برخورد نامناسب نیروهای نظامی در لب مرز كه بیشتر روسی هستند میگوید و این كه بعد از دوازده ساعت معطلی مجبور به پرداختن جریمه هزار دلاری شده است. او میگوید با این مشكلات و وضعیت نامناسب هتلها دیگر اقدام به بردن تور دستهجمعی به ارمنستان نخواهد كرد. او مهمترین دلیل تمایل مسافرت به ارمنستان را از یك طرف نزدیك بودن آنجا میداند، چرا كه سفر زمینی حدود 22 ساعت و سفر هوایی حدود یك ساعت و نیم طول میكشد، و از طرف دیگر هزینه پایین مسافرت به این كشور كه برای اقشار كمدرآمدتر جامعه كه تمایل به بازدید از یك كشور خارجی دارند، مناسب است. البته این هزینه پایین در حالی است كه به گفته او هتل پنج ستاره آنجا در حد هتلهای سه ستاره كشورهای دیگر هم نیست. رضاییان معتقد است تمایل عمومی برای رفتن به ارمنستان كه مراكز توریستی اندكی دارد، تا اندازه زیادی به شرایط موجود فرهنگی جامعه ما بر میگردد و در عوض فضایی كه در ارمنستان فراهم است.

 

2/11 درصد رشد آمار گردشگران ارمنستان

طبق آخرین آمارها تعداد گردشگرانی كه در نیمه اول سال 2010 از ارمنستان بازدید كردهاند 2/11 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش پیدا كرده است. همچنین در سه ماهه اول سال 2010 گردشگری در ارمنستان 4/9 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است. با احتساب این آمار 92955 گردشگر در سه ماه اول در برابر 84955 در سال گذشته ثبت شده است. همچنین تعداد شهروندان ارمنی كه از خارج به داخل كشور سفر كردهاند، در مقایسه با سال گذشته 1/7درصد افزایش داشته است. آمار رسمی نشان می دهد كه نزدیك به 575 هزار توریست در سال گذشته از ارمنستان بازدید كردهاند. آرا پطروسیان نماینده وزارت اقتصاد این كشور در اظهاراتی گفته است: در بخش گردشگری حتی در جریان بحران اقتصادی، نسبت به سال گذشته خوب رشد كردهایم چرا كه ما در زمینه ایجاد انگیزههای جدید برای گردشگری در منطقه موفق شدهایم و افزایش شدید تعداد بازدید كنندگان ایرانی نمونه بسیار روشن و خوبی است. مسؤولان ارمنی همچنین اعلام كردند 22درصد از گردشگرانی كه به ارمنستان سفر كردهاند از كشورهای اتحادیه اروپا و 7/19 درصد از كشورهای مشتركالمنافع هستند. در میان گردشگرانی كه از اتحادیه اروپا  هستند، فرانسه با 8/6 درصد كل گردشگران در صدر قرار دارد، پس از آن آلمانها با 9/4 درصد و در آخر انگلیسها با 4/2درصد. همچنین در میان گردشگرانی كه از كشورهای مشتركالمنافع هستند روسها با 3/8 درصد در صدر قرار دارند. در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، تعداد گردشگران آمریكایی كه در ماه ژانویه تا مارس به ارمنستان سفر كردهاند 5/13درصد افزایش پیدا كرده است. این در حالی است كه تعداد گردشگران متقاضی سفر به تركیه 5/12 درصد افزایش داشته است . و اما ارمنستان در قفقاز جنوبی در میان دریای سیاه و دریای خزر است. همسایگان آن در غرب تركیه، در شمال گرجستان، در شرق جمهوری آذربایجان و در جنوب ایران و ناحیه خودگردان نخجوان هستند. بزرگترین دریاچه این كشور سوان است كه آب شیرین دارد و رویه نسبتا بزرگی از بخش میانی این كشور را پوشانده است. یكی از مراكز دیدنی، غار موزروی است. از دیگر بناهای ارمنستان كلیسای زوارتر است كه یكی از آثار مقدس قرون وسطی محسوب میشود. كلیسای اوشاكان، دریاچه جنگلی پارزلیچ، قلعه براداوان و آرامگاه نوراتوس از دیگر مراكز توریستی ارمنستان هستند كه به عنوان مراكز توریستی شناخته میشوند و اكثر افرادی كه به ارمنستان میروند از این مراكز دیدن میكنند.

منبع: روزنامه شرق، 18 شهریور 1389

دوهفته نامه "هويس" شماره 83

7 مهر 1389